NASA’nın Ay Ağaçları Projesi
NASA, 1971 yılında Apollo 14 misyonu çerçevesinde Ay’a gönderilen ağaç tohumlarının izini sürmeye devam ediyor. Bu tohumlar, zamanla dünyanın farklı bölgelerinde ağaç haline geldi. Ancak, bu ağaçların nerede olduğunu bulmak oldukça zorlaştı. Uzay ajansı, yeni Ay görevleri ile birlikte yeniden tohum göndermeye başladı ve eski Ay ağaçlarının izini araştırmak için kamuoyundan yardım talep ediyor.
Ay’a Gönderilen Tohumların Tarihçesi
Apollo 14, 5 Şubat 1971’de Ay’a iniş yaptı. Astronotlar Alan Shepard ve Edgar Mitchell, Ay yüzeyinde önemli bir deney gerçekleştirdiler. Bu sırada, komuta modülünde kalan Stuart Roosa, NASA ve ABD Orman Hizmetleri’nin ortak projesi kapsamında 2 binden fazla ağaç tohumu taşıyordu. Tohumlar arasında loblolly çamı, çınar ve sekoya gibi türler bulunuyordu.
- Tohumlar uzaya gönderildi.
- 34 tur attıktan sonra Dünya’ya döndü.
- Filizlendirilerek farklı bölgelere dağıtıldı.
Deneyin Zorlukları ve Başarıları
Dönüş sırasında yaşanan dekontaminasyon sorunları, birçok tohumun filizlenememesine neden oldu. Ancak, bazı tohumlar sağlıklı bir şekilde büyümeyi başardı ve toplamda yaklaşık 450 fidan yetiştirildi. Bu ağaçlar, diğer yerel tohumlarla birlikte dikildi ve uzun yıllar boyunca belirgin bir fark gözlemlenmedi.
Unutulan Ay Ağaçları
Yıllar geçtikçe, Ay ağaçları büyük ölçüde unutuldu. 1996 yılında NASA bilim insanı Dave Williams, bu ağaçların izini sürmeye çalışarak 110 tanesini tespit etti. Ancak, bu ağaçların bir kısmı zamanla kurudu. Roosa’nın kızı, daha sonra elde edilen tohumlarla 12 ikinci nesil Ay ağacı dağıttı.
NASA, Artemis programı kapsamında bu geleneği yeniden canlandırdı. Yeni tohumlar, 2022’de Artemis I görevinde Ay’ın etrafında dolaştırıldı ve bu tohumlardan yetişen ağaçlar, ABD genelinde 236 farklı noktaya dikildi. NASA, bu ağaçların hem bilimsel hem de sembolik değer taşıdığını vurgularken, kayıp Apollo Ay ağaçlarının izini bulmak için kamuoyundan gelen bilgilere açık olduklarını belirtiyor. Daha fazla bilgi için teknolord.com adresini ziyaret edebilirsiniz.
